Shloka 23
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
ते विध्यमानाः शतशो दानवेन्द्राः सुरोत्तमैः / दिगन्तान्कतिचिज्जग्मुः पातालं कतिचिद्ययुः
Transliteration
te vidhyamānāḥ śataśo dānavendrāḥ surottamaiḥ / digantānkaticijjagmuḥ pātālaṃ katicidyayuḥ
Translation
सुरोत्तमांनी विद्ध झालेल्या शेकडो दानवेंद्र पळाले; काही दिगंतापर्यंत गेले, तर काही पाताळात उतरले।
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
विध्यमानाःbeing pierced/struck
विध्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यध् (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/कर्मकर्तरि शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive/mediopassive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner/number)
दानवेन्द्राःlords of the Dānavas (demon-kings)
दानवेन्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): दानवानाम् इन्द्राः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुरोत्तमैःby the best of the gods
सुरोत्तमैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: सुराणाम् उत्तमैः; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
दिगन्तान्to the ends of the directions
दिगन्तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिक् (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: दिशाम् अन्तान्; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
कतिचित्some (of them)
कतिचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकति (प्रातिपदिक/सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चितपरिमाणवाचक सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (अर्थतः ‘some’)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कतिचित्some (others)
कतिचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकति (प्रातिपदिक/सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चितपरिमाणवाचक सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (अर्थतः ‘some’)
ययुःwent
ययुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद