Shloka 105
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
और्वाथ जमदग्निश्च विदः सारस्वतस्तथा / आर्ष्टिषेणो युधाजिच्च वीतहव्यसुवर्चसौ
Transliteration
aurvātha jamadagniśca vidaḥ sārasvatastathā / ārṣṭiṣeṇo yudhājicca vītahavyasuvarcasau
Translation
आणि और्व, जमदग्नि, विद, सारस्वत; तसेच आर्ष्टिषेण, युधाजि, आणि वीतहव्य व सुवर्चस—हेही (मंत्रकर्ते) आहेत.
Word by Word
और्वाAurva
और्वा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (और्वः; पाठे ‘और्वा’ इति दीर्घान्त-रूपं/सन्ध्यन्त-रूपं)
अथthen/and
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/and further)
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
विदःVidas / the knowers (name/group)
विदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (विदः = ‘the knowers’/name)
सारस्वतःSārasvata
सारस्वतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb)
आर्ष्टिषेणःĀrṣṭiṣeṇa
आर्ष्टिषेणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआर्ष्टि + सेण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘आर्ष्टेः सेणः’ (as a proper name)
युधाजित्Yudhājit
युधाजित्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुधा + जित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘युधा जयति’ (victorious in battle) as name
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
वीतहव्यसुवर्चसौVītahavya and Suvarcas (two sages)
वीतहव्यसुवर्चसौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीतहव्य + सुवर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास (इतरेतर-द्वन्द्व): वीतहव्यः च सुवर्चाः च