Shloka 104
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
एते मन्त्रकृतः सर्वे कृत्स्नशस्तान्निबोधत / भृगुः काव्यः प्रचेताश्च ऋचीको ह्यात्मवानपि
Transliteration
ete mantrakṛtaḥ sarve kṛtsnaśastānnibodhata / bhṛguḥ kāvyaḥ pracetāśca ṛcīko hyātmavānapi
Translation
हे सर्व मंत्रकर्ते आहेत—संपूर्णपणे, हे श्रोते, जाणून घ्या. भृगु, काव्य, प्रचेतस आणि आत्मवान ऋचीकही (त्यांत आहेत).
Word by Word
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
मन्त्रकृतःmakers of mantras
मन्त्रकृतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी/कर्म-तत्पुरुष: ‘मन्त्रान् करोति’/‘मन्त्रस्य कर्ता’ (makers of mantras)
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier of एते/मन्त्रकृतः)
कृत्स्नशस्तान्them fully (in detail)
कृत्स्नशस्तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न + शस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; कर्मधारय: ‘कृत्स्नं शस्तं’ = wholly praised/fully described; ‘तान्’ (understood)
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काव्यःKāvya (Uśanas)
काव्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (भृगु-वंशज/उशनस्-सम्बन्धी नाम)
प्रचेताःPracetā
प्रचेताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
ऋचीकोṚcīka
ऋचीको:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed/for
हि:
वाक्य-सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-निपात (particle: indeed/for)
आत्मवान्self-possessed
आत्मवान्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootआत्मवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्/वत्-प्रत्ययान्त विशेषण
अपिalso/even
अपि:
विशेषण-निपात (emphasis/addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (particle: also/even)