Shloka 70
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
निमेषश्चानुकर्षो ऽस्य हीषा चास्य लवाःस्मृताः / रात्रिर्वरूथो धर्मो ऽस्य ध्वज ऊर्द्ध्व समुच्छ्रितः
Transliteration
nimeṣaścānukarṣo 'sya hīṣā cāsya lavāḥsmṛtāḥ / rātrirvarūtho dharmo 'sya dhvaja ūrddhva samucchritaḥ
Translation
त्याचा निमेष ‘अनुकर्ष’ म्हणून सांगितला आहे आणि ‘हीषा’ हे त्याचे लव मानले आहेत. रात्रि हे त्याचे कवच आहे, आणि धर्म हा त्याचा उंच उभारलेला ध्वज आहे.
Word by Word
निमेषःa blink (nimeṣa)
निमेषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अनुकर्षःdrawing/pulling (anukarṣa)
अनुकर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुकर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
हीषाhīṣā (a named part)
हीषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहीषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
लवाःlavas (minute parts)
लवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्मृताःare said
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरूथःenclosure/armour (varūtha)
वरूथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरूथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ध्वजःbanner/flag
ध्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऊर्द्ध्वम्upwards
ऊर्द्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्द्ध्व (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: upward)
समुच्छ्रितःraised aloft
समुच्छ्रितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-श्रि (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय