Shloka 22
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
आनन्दाश्च सुखाश्चैव क्षेमकाश्च ध्रुवैः सह / वर्णाश्रमाचारयुता प्रजास्तेष्ववधिष्ठिताः
Transliteration
ānandāśca sukhāścaiva kṣemakāśca dhruvaiḥ saha / varṇāśramācārayutā prajāsteṣvavadhiṣṭhitāḥ
Translation
ते लोक आनंदी, सुखी आणि ध्रुवासह क्षेमयुक्त स्थितीत आहेत. वर्णाश्रमधर्माच्या आचारांनी युक्त प्रजा तेथे सुव्यवस्थितपणे वसलेली आहे.
Word by Word
आनन्दाःjoyful
आनन्दाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying प्रजाः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सुखाःhappy
सुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying प्रजाः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
क्षेमकाःsecure; prosperous
क्षेमकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षेमक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying प्रजाः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ध्रुवैःwith the steadfast/constant ones
ध्रुवैः:
Sahakarana (सहकारण)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable: 'with')
वर्णाश्रमाचारयुताःendowed with varṇa-āśrama conduct
वर्णाश्रमाचारयुताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवर्ण-आश्रम-आचार-युक्त (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle) from √युज् (युक्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying प्रजाः); समासः: वर्णाश्रमाचारैः युताः (endowed with the conduct of varṇa and āśrama)
प्रजाःpeople; subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन
तेषुamong them/in them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative, 7th), बहुवचन
अवधिष्ठिताःestablished; settled
अवधिष्ठिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअव-धा-स्था (धातु; √स्था with उपसर्ग)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; predicate adjective of प्रजाः