Shloka 21
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीजनपदास्तु ते / शुभाः शान्तभयाश्चैव प्रमुदं शैशिराः शिवाः
Transliteration
tāḥ pibanti sadā hṛṣṭā nadījanapadāstu te / śubhāḥ śāntabhayāścaiva pramudaṃ śaiśirāḥ śivāḥ
Translation
त्या नद्यांचे जल तेथील नदीकाठच्या जनपदांतील लोक सदैव आनंदाने पितात. ते प्रदेश शुभ, भयशांत, प्रमोदपूर्ण, शीतल व कल्याणकारी आहेत.
Word by Word
ताःthem (those rivers)
ताः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative, 2nd), बहुवचन
पिबन्तिthey drink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष्)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying नदीजनपदाः)
नदीजनपदाःriver-settlements/people of river regions
नदीजनपदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी-जनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नद्याः जनपदाः = settlements of/near the river)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन
शुभाःauspicious; good
शुभाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ते)
शान्तभयाःwith fear calmed; fearless
शान्तभयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशान्त-भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ते)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
प्रमुदम्very joyful
प्रमुदम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन; विशेषण (collectively qualifying ते)
शैशिराःcool/wintry (pleasant)
शैशिराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशैशिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ते)
शिवाःbenign; auspicious
शिवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ते)