Shloka 165
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
अनन्तमपरिव्यक्तं दशधा सूक्ष्ममेव च / अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्
Transliteration
anantamaparivyaktaṃ daśadhā sūkṣmameva ca / anantama kṛtātmānamanādinidhanaṃ ca yat
Translation
तो अनंत व अव्यक्त आहे, दहाप्रकारे सूक्ष्मही; तोच अनंत कृतात्मा, जो आदिरहित व अंतहीन आहे.
Word by Word
अनन्तम्endless, infinite (that)
अनन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; adjective used substantively
अपरिव्यक्तम्unmanifest, not clearly expressed
अपरिव्यक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-परि-व्यक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; negated adjective
दशधाin ten ways
दशधा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदशधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
सूक्ष्मम्subtle
सूक्ष्मम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed, just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अनन्तम्infinite
अनन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; repetition for description
कृतात्मानम्self-possessed, perfected in self
कृतात्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कृतः आत्मा यस्य/कृतात्मा) used as adjective
अनादिनिधनम्beginningless and endless
अनादिनिधनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनादि-निधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्वः (आदि च निधनं च) with negation: without beginning and end
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यत्which/that
यत्:
Karta/Karma (कर्ता/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun