Shloka 81
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
तमुवाच ततः सर्षिर्यस्ते परिहृतं शुभे / विनापानं कुमारं त्वं जनयिष्यसि पूर्वजम्
Transliteration
tamuvāca tataḥ sarṣiryaste parihṛtaṃ śubhe / vināpānaṃ kumāraṃ tvaṃ janayiṣyasi pūrvajam
Translation
मग त्या ऋषींनी म्हटले—हे शुभे, तू जे टाळलेस तेच; तू अपानवायूविना देखील पूर्वजसमान एक कुमारास जन्म देशील।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Pronoun, Masculine, Accusative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; तदर्थे अव्यय-प्रयोगः (adverb)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Masculine, Nominative singular
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Relative pronoun, Masculine, Nominative singular
तेof you / your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Genitive singular (2nd person pronoun)
परिहृतम्removed / taken away
परिहृतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootपरि-हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; PPP
शुभेO auspicious lady
शुभे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; Vocative singular (f.)
विनाwithout
विना:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपसर्गसदृशं निपातः (preposition) — विना + तृतीया/द्वितीया (usage)
अपानम्the (act of) drinking / water-drinking
अपानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Accusative singular
कुमारम्a boy/son
कुमारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Accusative singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 2nd person pronoun, Nominative singular
जनयिष्यसिyou will beget/give birth to
जनयिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada
पूर्वजम्elder-born / firstborn
पूर्वजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Accusative singular; विशेषणम् (qualifying कुमारम्)