Shloka 55
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
अग्निप्रस्कन्दनपरास्त्वं वाप्येवं भविष्यसि / पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
Transliteration
agnipraskandanaparāstvaṃ vāpyevaṃ bhaviṣyasi / pūro tvaṃ pratipadyasva pāpmānaṃ jarayā saha
Translation
तू अग्नीत उडी घेण्यासही प्रवृत्त होशील—असेच तुझे भविष्य असेल; हे पूरु, जरेसह हा पापभार स्वीकार.
Word by Word
अग्निप्रस्कन्दनपराःintent on leaping into fire
अग्निप्रस्कन्दनपराः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + प्रस्कन्दन (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (अग्नि-प्रस्कन्दन-परः = अग्नौ प्रस्कन्दने परः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (त्वम् इत्यस्य बहुवचन-आदर/समूहवाचक प्रयोगः सम्भवः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प/Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle: 'or')
अपिeven/also
अपि:
Upapada (उपपद/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-अव्यय (particle: 'also/even')
एवम्thus
एवम्:
Upapada (उपपद/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb: 'thus/in this way')
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पूरःPūru
पूरः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सम्बोधनार्थे नाम)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रतिपद्यस्वaccept/undertake
प्रतिपद्यस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + पद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पाप्मानम्sin/evil
पाप्मानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जरयाwith old age
जरया:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment-instrument)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ/Association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition: 'together with'; तृतीया-सहयोग)