Shloka 8
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
क्षुवतस्तु मनोः पूर्वमिक्ष्वाकुरभिनिःसृतः / तस्य पुत्रशतं त्वासीदिक्ष्वाकोर्भूरिदक्षिमम्
Transliteration
kṣuvatastu manoḥ pūrvamikṣvākurabhiniḥsṛtaḥ / tasya putraśataṃ tvāsīdikṣvākorbhūridakṣimam
Translation
क्षुवतापासून, मनूपूर्वीच, इक्ष्वाकु प्रकट झाला. इक्ष्वाकूचे शंभर पुत्र होते, जे अत्यंत दानशील व उदार होते.
Word by Word
क्षुवतःof Kṣuvata
क्षुवतः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootक्षुवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-समुच्चय (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्formerly/before
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative)
इक्ष्वाकुःIkṣvāku
इक्ष्वाकुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभिनिःसृतःcame forth/was born
अभिनिःसृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootअभि-निः-√सृ (धातु) ; निःसृत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘come forth/issued’; कर्तरि-भावे (as predicate)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
कर्ता (Karta/Subject of ‘आसीत्’)
TypeNoun
Rootपुत्र-शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुत्राणां शतम्)
तुindeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-बल (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
आसीत्was/existed
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इक्ष्वाकोःof Ikṣvāku
इक्ष्वाकोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भूरिmany/abundant
भूरि:
विशेषण (Quantifier)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (indeclinable of quantity)
दक्षिमम्right-hand/skillful (name/epithet)
दक्षिमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘पुत्रशतम्’ इत्यस्य विशेषण