Shloka 7
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
एते क्षत्रप्रसूता वै पुनश्चाङ्गिरसः स्मृताः / रथीतराणां प्रवराः क्षेत्रोपेता द्विजातयः
Transliteration
ete kṣatraprasūtā vai punaścāṅgirasaḥ smṛtāḥ / rathītarāṇāṃ pravarāḥ kṣetropetā dvijātayaḥ
Translation
हे क्षत्रियकुळात जन्मले तरी पुन्हा आंगिरस म्हणून स्मरणात आहेत; रथीतरांच्या प्रवरांपैकी हे श्रेष्ठ, क्षेत्र-संबंधाने द्विजात मानले गेले.
Word by Word
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षत्रप्रसूताःborn from kṣatriyas
क्षत्रप्रसूताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier of ‘एते’)
TypeAdjective
Rootक्षत्र-प्रसूत (प्रातिपदिक); प्रसूत (कृदन्त, √सू प्रसवने)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘प्रसूत’ = born; षष्ठी-तत्पुरुष (क्षत्रस्य प्रसूताः)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/वाक्य-बल (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
आङ्गिरसःĀṅgirasa-s (descendants of Aṅgiras)
आङ्गिरसः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootआङ्गिरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्मृताःare called/are remembered as
स्मृताः:
विधेय (Predicate; passive)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त, √स्मृ स्मरणे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘remembered/called’; कर्मणि-प्रयोग, लुप्त-‘अस’ (are called)
रथीतराणाम्of the Rathītaras
रथीतराणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootरथीतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
प्रवराःchiefs/excellent ones
प्रवराः:
कर्ता/विधेय (Subject complement)
TypeNoun
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षेत्रोपेताःendowed with a field (kṣetra)
क्षेत्रोपेताः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षेत्र-उपेत (प्रातिपदिक); उपेत (कृदन्त, √इ उपगमने with उप-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त ‘उपेत’=endowed/possessed; तृतीया/सह-भावार्थक तत्पुरुष (क्षेत्रेण उपेताः / क्षेत्रोपेताः)
द्विजातयःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजातयः:
कर्ता/विधेय (Subject complement)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास (द्वि+जाति)