Shloka 4
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
सर्वर्त्तुफलपुष्पाढ्यतरुखण्डमनोहरम् / स्निग्धच्छायमनौपम्यं स्वामोदिसुखमारुतम्
Transliteration
sarvarttuphalapuṣpāḍhyatarukhaṇḍamanoharam / snigdhacchāyamanaupamyaṃ svāmodisukhamārutam
Translation
तो आश्रमप्रदेश सर्व ऋतूंच्या फळ-फुलांनी समृद्ध अशा मनोहर वृक्षसमूहांनी शोभत होता; तेथील छाया स्निग्ध व अनुपम होती आणि सुगंधित, सुखद वारा वाहत होता।
Word by Word
सर्वऋतु-फल-पुष्प-आढ्य-तरु-खण्ड-मनोहरम्beautiful with groves of trees rich in fruits and flowers in all seasons
सर्वऋतु-फल-पुष्प-आढ्य-तरु-खण्ड-मनोहरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ऋतु (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक) + तरु (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (विशेषण-समास), ‘सर्वऋतुषु फलपुष्पैः आढ्यं तरुखण्डं यत् तत्’
स्निग्ध-छायम्having pleasant/dense shade
स्निग्ध-छायम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘स्निग्धा छाया यस्य तत्’
अनौपम्यम्incomparable
अनौपम्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनौपम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-पूर्वक-विशेषणम्
स्व-आमोदि-सुख-मारुतम्with breezes pleasant from their own fragrance
स्व-आमोदि-सुख-मारुतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आमोदि (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक) + मारुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘स्वस्य आमोदः (सुगन्धः) सुखं च यस्मात् सः मारुतः’ (विशेषणरूपेण)