Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 17
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
तस्मात्पौत्रमिमं बालमंशुमन्तं महामतिम् / तुरगानयनार्थाय नियुङ्क्ष्व नृपसत्तम
Transliteration
tasmātpautramimaṃ bālamaṃśumantaṃ mahāmatim / turagānayanārthāya niyuṅkṣva nṛpasattama
Translation
म्हणून, नृपश्रेष्ठा, हा बाल पौत्र अंशुमान—महामती—याला घोडा आणण्याच्या कार्यासाठी नियुक्त कर।
Word by Word
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (ablative sg) used adverbially: ‘therefore/from that’
pautramgrandson
pautram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpautra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
imamthis
imam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
bālamyoung/boy
bālam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
aṃśumantamAṃśumant
aṃśumantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṃśumant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg); विशेषनाम
mahā-matimgreat-minded
mahā-matim:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: ‘महती मतिः यस्य’ (as adj to person): great-minded
turaga-ānayana-arthāyafor bringing back the horse(s)
turaga-ānayana-arthāya:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootturaga (प्रातिपदिक) + ānayana (कृदन्त-प्रातिपदिक; √nī (धातु) + ā) + artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (dative sg); तत्पुरुषः: ‘तुरगाणाम् आनयनस्य अर्थाय’ = for the purpose of bringing the horses
niyuṅkṣvaappoint/engage (him)
niyuṅkṣva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yuj (धातु) + ni (उपसर्ग)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद: ‘appoint/engage!’
nṛpa-sattamaO best of kings
nṛpa-sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘नृपाणां सत्तमः’ = best of kings