Shloka 31
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
भविष्यामि सुरश्रेष्ठा भवतामर्थसिद्धये / मम क्रोधाग्नि विप्लुष्टाः सागराः पापचेतसः
Transliteration
bhaviṣyāmi suraśreṣṭhā bhavatāmarthasiddhaye / mama krodhāgni vipluṣṭāḥ sāgarāḥ pāpacetasaḥ
Translation
हे सुरश्रेष्ठांनो! तुमच्या कार्यसिद्धीसाठी मी होईन; पापचित्त सागरपुत्र माझ्या क्रोधाग्नीने दग्ध झाले आहेत।
Word by Word
भविष्यामिI will be
भविष्यामि:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
सुरश्रेष्ठाःO best of the gods
सुरश्रेष्ठाः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootसुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of gods’ + ‘best’); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), बहुवचन
भवताम्of you
भवताम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; respectful ‘of you’
अर्थसिद्धयेfor (the) fulfillment of (your) purpose
अर्थसिद्धये:
सम्प्रदान/प्रयोजन (Dative of purpose)
TypeNoun
Rootअर्थ + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of purpose’ + ‘accomplishment’); स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
क्रोधाग्निby the fire of (my) anger
क्रोधाग्नि:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootक्रोध + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of anger’ + ‘fire’); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (क्रोधाग्निना इत्यर्थे; पद्ये लोप/प्रयोग-वैचित्र्य)
विप्लुष्टाःscorched, burnt
विप्लुष्टाः:
कर्तृपद-विशेषण/विधेय (Predicate adjective of सागराः)
TypeVerb
Rootवि-√प्लुष् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle) ‘scorched/burnt’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सागराःthe Sagaras
सागराः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
पापचेतसःsin-minded
पापचेतसः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of सागराः)
TypeAdjective
Rootपाप + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: ‘having sinful minds’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying सागराः)