Shloka 30
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
काले प्राप्ते तु युष्माभिः सतावत्परिपाल्यताम् / अहं तु कारणं तेषां विनाशाय दुरात्मनाम्
Transliteration
kāle prāpte tu yuṣmābhiḥ satāvatparipālyatām / ahaṃ tu kāraṇaṃ teṣāṃ vināśāya durātmanām
Translation
काळ आला की तुम्ही सत्याचे पालन करीत राहा; त्या दुरात्म्यांच्या विनाशाचे कारण मीच होईन।
Word by Word
कालेin time, at the proper time
काले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्राप्तेwhen (it) has arrived
प्राप्ते:
अधिकरण (Locative absolute condition)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle) ‘obtained/arrived’; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; काले इति सह सति-सप्तमी (locative absolute)
तुbut, however
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrastive particle)
युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
कर्ता (Kartā/Agent in passive/imperative context)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सतावत्for a while, for some time
सतावत्:
क्रियाविशेषण (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootसतावत् (अव्यय/परिमाण-शब्द)
Formअव्यय (adverb of measure)
परिपाल्यताम्let (it) be maintained/protected
परिपाल्यताम्:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootपरि-पाल् (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense): ‘let it be protected/maintained’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
कारणम्the cause
कारणम्:
विधेय (Predicate complement)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
विनाशायfor destruction
विनाशाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (Dative of purpose)
TypeNoun
Rootविनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन-द्योतक (purpose)
दुरात्मनाम्of the wicked-souled (ones)
दुरात्मनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation to विनाशाय/तेषाम्)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: दुर् (bad) + आत्मन् (self/person) = ‘wicked persons’; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन