Shloka 27
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
ननु वै सात्त्विकी चेष्टा भवतीह भवादृशाम् / त्रातुमर्हसि तस्मात्त्वं लोकानस्मांश्च सुव्रत
Transliteration
nanu vai sāttvikī ceṣṭā bhavatīha bhavādṛśām / trātumarhasi tasmāttvaṃ lokānasmāṃśca suvrata
Translation
खरेच तुझ्यासारख्या महात्म्यांची ही सात्त्विक प्रवृत्ती आहे; म्हणून, हे सुव्रत, तू लोकांचे आणि आमचे रक्षण करणे योग्य आहेस।
Word by Word
ननुsurely/indeed
ननु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootननु (अव्यय)
Formनिपात (particle) प्रश्न/उपपत्ति-सूचक; ‘indeed, surely’
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) बलार्थक; ‘indeed’
सात्त्विकीsattvic/pure
सात्त्विकी:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; agrees with चेष्टा
चेष्टाeffort/endeavor
चेष्टा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचेष्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
भवतिis
भवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘is/occurs’
इहhere
इह:
अधिकरण (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
भवादृशाम्of people like you
भवादृशाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् + दृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural; बहुव्रीहि: ‘भवान् इव दृश् यस्य’ → ‘those like you’
त्रातुम्to protect
त्रातुम्:
प्रयोजन/कर्मार्थ (Purpose infinitive)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु) → त्रातुम् (तुमुन्)
Formकृदन्त, तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive); ‘to protect’
अर्हसिyou should/are able
अर्हसि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; ‘you ought/are fit’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
हेतु/अपादान (Reason/Source)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
Formअव्ययीभाव/तद्धित-निष्पन्न अव्यय; अपादानार्थक ‘therefore/from that’
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन
लोकान्worlds/people
लोकान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formद्वितीया विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural ‘us’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सुव्रतO virtuous one
सुव्रत:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootसुव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; Vocative; समास: सु + व्रत (कर्मधारय) ‘one of good vows’