Shloka 26
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
शरणं भव विप्रेन्द्र विप्रेद्राणां विशेषतः / सागरैर्दह्यमानानां लोकत्रयनिवासिनाम्
Transliteration
śaraṇaṃ bhava viprendra vipredrāṇāṃ viśeṣataḥ / sāgarairdahyamānānāṃ lokatrayanivāsinām
Translation
हे विप्रेन्द्र! विशेषतः ब्राह्मणांसाठी शरण हो; आणि सागरांनी दग्ध होत असलेल्या लोकत्रयातील निवास्यांसाठीही।
Word by Word
शरणम्refuge
शरणम्:
कर्म/पूरक (Object-complement)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular used as predicate complement (‘be a refuge’)
भवbe
भव:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; ‘become/be’
विप्रेन्द्रO chief of sages
विप्रेन्द्र:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; Vocative; समास: विप्राणाम् इन्द्रः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘chief of sages’
विप्रेन्द्राणाम्of the sages/chief Brahmins
विप्रेन्द्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural; ‘of the chief sages’
विशेषतःespecially
विशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण; ‘especially’
सागरैःby the oceans
सागरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
दह्यमानानाम्of those being burned
दह्यमानानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeVerb
Rootदह् (धातु) → दह्यमान (वर्तमानकृदन्त, कर्मणि)
Formकृदन्त (present passive participle), षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; ‘of those being burned’
लोकत्रयनिवासिनाम्of the inhabitants of the three worlds
लोकत्रयनिवासिनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootलोकत्रय + निवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural; समास: लोकत्रये निवासिनः (सप्तमी-तत्पुरुष) ‘inhabitants of the three worlds’