Shloka 98
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
यज्ञैश्चित्वास्तुवन्सर्वे तथान्ये मानुषा विशः / दैत्यदेवाः समाख्याताः सप्तैते सप्तसप्तकाः
Transliteration
yajñaiścitvāstuvansarve tathānye mānuṣā viśaḥ / daityadevāḥ samākhyātāḥ saptaite saptasaptakāḥ
Translation
यज्ञांनी पूजन करून सर्वांनी स्तुती केली, तसेच इतर मानवी समुदायांनीही। हे ‘दैत्यदेव’ म्हणून प्रसिद्ध; हे सात-सातांचे सात समूह आहेत.
Word by Word
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural
चित्वाhaving piled (the altar)
चित्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootचि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having piled/arranged’
स्तुवन्praising
स्तुवन्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (collective with सर्वे)
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
तथाthus/likewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — adverb
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
मानुषाःhumans
मानुषाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
विशःthe people
विशः:
कर्ता (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural (people/subjects)
दैत्यदेवाःDaityas and Devas
दैत्यदेवाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
समाख्याताःare called/declared
समाख्याताः:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootसम्-आ-ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral used adjectivally)
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
सप्तसप्तकाःseven sets (of seven)
सप्तसप्तकाः:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + सप्तक (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (संख्यापूर्व), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural; ‘groups of seven’