Shloka 5
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
यत्र धूमं समीक्ष्यैव ह्यग्निहोत्रसमुद्भवम् / उन्नदन्ति मयूराश्च नृत्यन्ति च महीपने
Transliteration
yatra dhūmaṃ samīkṣyaiva hyagnihotrasamudbhavam / unnadanti mayūrāśca nṛtyanti ca mahīpane
Translation
जिथे अग्निहोत्रातून उठणारा धूर दिसताच मोर कर्कश नाद करीत आणि भूमीवर नाचू लागत।
Word by Word
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (where)
dhūmamsmoke
dhūmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhūma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
samīkṣyahaving seen
samīkṣya:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + √īkṣ (ईक्ष्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having seen)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: for/indeed)
agnihotra-samudbhavamarising from the agnihotra (fire-rite)
agnihotra-samudbhavam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootagnihotra + samudbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (dhūmam); समास: अग्निहोत्रात् समुद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
unnadanticry out
unnadanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + √nad (नद्)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्ग: उद्-
mayūrāḥpeacocks
mayūrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmayūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
nṛtyantidance
nṛtyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nṛt (नृत्)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
mahī-paneon the ground / at earth-drinking (place)
mahī-pane:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahī + pāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समास: महीपाने (मही = पृथ्वी; पान = drinking) अथवा 'महीपने' इति पाठे सम्भाव्य शुद्धिः: महीपाने; अधिकरण