Shloka 25
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
ननाम चरणान्प्रभ्वोः पुत्राभ्यां सहिता मुदा / थ रामो ऽपि तत्रैव गत्वा नमितकन्धरः
Transliteration
nanāma caraṇānprabhvoḥ putrābhyāṃ sahitā mudā / tha rāmo 'pi tatraiva gatvā namitakandharaḥ
Translation
ती दोन्ही पुत्रांसह आनंदाने प्रभूंच्या चरणांना नम्र झाली. मग रामही तेथेच जाऊन मान वाकवून प्रणाम करू लागला.
Word by Word
ननामbowed
ननाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
चरणान्feet
चरणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), बहुवचन
प्रभ्वोःof the two lords
प्रभ्वोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), द्विवचन
पुत्राभ्याम्with (her) two sons
पुत्राभ्याम्:
Sahakaraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/Instrumental), द्विवचन
सहिताaccompanied
सहिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह् धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘सहिता’ = ‘accompanied’
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental—manner), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम-बोधक
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
तत्र-एवright there
तत्र-एव:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय; देशवाचक + अवधारण (right there)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√गम् (धातु) + त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive) ‘having gone’
नमित-कन्धरःwith bowed neck
नमित-कन्धरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनमित + कन्धर (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘नमिता कन्धरा यस्य’ = ‘with bowed neck’; ‘नमित’ (क्त) from √नम्