Shloka 60
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैरदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिः / स्तंभेषु कुड्येषु च दिव्यरत्नविचित्रचित्रैः परिशोभमानैः
Transliteration
valabhyalindāṅgapācārutoraṇairadabhraparyantacatuṣkikādibhiḥ / staṃbheṣu kuḍyeṣu ca divyaratnavicitracitraiḥ pariśobhamānaiḥ
Translation
वलभ्या, लिंद, अंगण आणि सुंदर तोरणे, तसेच विशाल परिघाच्या चतुष्किका इत्यादींनी तो आश्रम शोभून दिसत होता। स्तंभांवर व भिंतींवर दिव्य रत्नांनी रचलेली विचित्र चित्रे झळकत होती, त्यामुळे तो अधिकच शोभायमान झाला होता।
Word by Word
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैःwith balconies, verandas, side-structures, and lofty gateways/arches
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeNoun
Rootवलभ्य-अलिन्द-अङ्गपाच-आरुतोरण (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (वलभ्याः, अलिन्दाः, अङ्गपाचाः, आरुतोरणानि)
अदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिःwith vast enclosures, quadrangles, and the like
अदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeNoun
Rootअदभ्र-पर्यन्त-चतुष्किका-आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषः: अदभ्रपर्यन्त (very extensive boundary) + चतुष्किका (four-sided courts/terraces) + आदि
स्तंभेषुon/in pillars
स्तंभेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locus)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (locative), बहुवचन
कुड्येषुon/in walls
कुड्येषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locus)
TypeNoun
Rootकुड्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: and)
दिव्यरत्नविचित्रचित्रैःwith wondrous, gem-variegated designs
दिव्यरत्नविचित्रचित्रैः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeAdjective
Rootदिव्य-रत्न-विचित्र-चित्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः/तत्पुरुषः: दिव्यरत्नैः विचित्रं चित्रं (variegated designs with divine gems)
परिशोभमानैःshining splendidly all around
परिशोभमानैः:
विशेषण (Qualifier; agreeing with preceding instrumentals)
TypeAdjective
Rootपरि-√शुभ्/शोभ् (धातु) (कृदन्त: शानच्)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present participle: shining all around)