Shloka 5
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
एषामन्यतमः प्रायो भवान्भवितुमर्हति / अनुभावेन जातिस्ते हृदिशङ्कां तनोति मे
Transliteration
eṣāmanyatamaḥ prāyo bhavānbhavitumarhati / anubhāvena jātiste hṛdiśaṅkāṃ tanoti me
Translation
यांपैकी कोणीतरी आपणच असावे; आपल्या प्रभावातून प्रकटलेली आपली जात माझ्या हृदयात शंका पसरविते.
Word by Word
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)
अन्यतमःone of the others; one among them
अन्यतमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्यतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्रायःgenerally; mostly
प्रायः:
Visheshana (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रायस् (अव्यय-प्रयोग)
Formअव्यय (Indeclinable), अर्थे—बहुधा/सामान्यतः (generally, mostly)
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), आदरार्थ-प्रयोग (honorific 2nd person)
भवितुम्to be; to become
भवितुम्:
Karma (कर्म/Complement of 'arhati')
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तुमुन् (कृदन्त/Infinitive)
Formतुमुनन्त (Infinitive), धातु—भू (to be)
अर्हतिis fit; deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अनुभावेनby (your) power/majesty
अनुभावेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
जातिःbirth; kind; nature
जातिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
शङ्काम्doubt; suspicion
शङ्काम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
तनोतिstretches; produces; causes
तनोति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) वा चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun); अत्र—सम्बन्धे (here: of me)