Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 52
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
आत्मप्राणाभिरक्षार्थं त्वमशेषशरीरिणः / हनिष्यसि कथं सत्सुनाप्नोषि वचनीयताम्
Transliteration
ātmaprāṇābhirakṣārthaṃ tvamaśeṣaśarīriṇaḥ / haniṣyasi kathaṃ satsunāpnoṣi vacanīyatām
Translation
स्वप्राणरक्षणासाठी तू सर्व देहधारींना कसा मारशील? सत्पुरुषांत तू कसा वंदनीय ठरशील?
Word by Word
आत्मप्राणाभिरक्षार्थम्for the sake of protecting (your) own life-breath
आत्मप्राणाभिरक्षार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Rootआत्मन्-प्राण-अभिरक्षा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आत्मनः प्राणानाम् अभिरक्षायाः अर्थम्) = प्रयोजनार्थक-समास
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अशेषशरीरिणःof all embodied beings
अशेषशरीरिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअशेष-शरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (अशेषाः शरीरिणः)
हनिष्यसिyou will kill
हनिष्यसि:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
सत्सुamong the good (people)
सत्सु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; ‘सत्’ = सज्जन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
आप्नोषिyou attain/obtain
आप्नोषि:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वचनीयताम्worthiness to be spoken of / good repute
वचनीयताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचनीयता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-नाम (abstract noun)