Shloka 51
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
अहिंसा सर्वभूतानामिति धर्मः सनातनः / एतद्विरुद्धाचरणान्नित्यं सद्भिर्विगर्हितः
Transliteration
ahiṃsā sarvabhūtānāmiti dharmaḥ sanātanaḥ / etadviruddhācaraṇānnityaṃ sadbhirvigarhitaḥ
Translation
सर्व भूतांप्रती अहिंसा हाच सनातन धर्म आहे; याच्या विरुद्ध आचरण सदैव सत्पुरुषांनी निंदिले आहे।
Word by Word
अहिंसाnon-violence
अहिंसा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअहिंसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वाणि भूतानि)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निगमनार्थक-अव्यय (quotative particle)
धर्मःdharma, righteous duty
धर्मः:
Pradhana (प्रधान/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सनातनःeternal
सनातनः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (धर्मस्य)
एतत्this (thing)
एतत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
विरुद्धाचरणात्from/for (one’s) contrary conduct
विरुद्धाचरणात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootविरुद्ध-आचरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विरुद्धम् आचरणम्)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘सत्’ = सज्जन
विगर्हितःcondemned
विगर्हितः:
Pradhana (प्रधान/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि-गर्ह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (एतत्/आचरणम्)