Shloka 18
Brahmaṇa-parīkṣā
Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context
Devanagari script
दानानि सह शौचेन कीर्त्तितानि फलानि च / अक्षय्यत्वं द्विजांश्चैव सर्वमेतदुदाहृतम् / अद्यप्रभृति कर्त्तास्मि सर्वमेतद्यथातथम्
Transliteration
dānāni saha śaucena kīrttitāni phalāni ca / akṣayyatvaṃ dvijāṃścaiva sarvametadudāhṛtam / adyaprabhṛti karttāsmi sarvametadyathātatham
Translation
शौचासहित दाने आणि त्यांची फळे सांगितली; अक्षय फल व द्विजांचा सत्कार—हे सर्व उदाहृत झाले। आजपासून मी हे सर्व यथातथ्य करीन।
Word by Word
दानानिgifts/charities
दानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक अव्यय; तृतीया-सहयोगे (used with instrumental)
शौचेनwith purity/cleanliness
शौचेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
कीर्त्तितानिmentioned/recounted
कीर्त्तितानि:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘have been mentioned’
फलानिfruits/results
फलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अक्षय्यत्वम्imperishability/undecaying state
अक्षय्यत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षय्यत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उदाहृतम्has been declared
उदाहृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+आ+हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘has been stated’
अद्य-प्रभृतिfrom today onward
अद्य-प्रभृति:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक अव्यय (temporal adverbial compound)
कर्त्ताdoer/performer
कर्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त/कर्तृ-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यथा-तथम्exactly as (said); accordingly
यथा-तथम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + तथा (अव्यय)
Formअव्यय-द्वन्द्व (indeclinable copulative); प्रकारार्थक