Shloka 40
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
पापरोगी सहस्रं वै दातुर्नाशयते फलम् / भ्रश्येद्धि स फलात्तस्मात्प्रदाता यस्तु बालिशः
Transliteration
pāparogī sahasraṃ vai dāturnāśayate phalam / bhraśyeddhi sa phalāttasmātpradātā yastu bāliśaḥ
Translation
हजार पापरोगी दात्याचे पुण्यफळ नष्ट करतात; म्हणून जो दाता दानात बालिश आहे तो त्या फळापासून भ्रष्ट होतो.
Word by Word
पापरोगीone afflicted with sinful disease
पापरोगी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपाप-रोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पापस्य रोगी)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; परिमाण/संख्या-वाचक
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ/खल्वर्थ
दातुःof the giver
दातुः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
नाशयतेdestroys
नाशयते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनाशय् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोग (causative sense: causes to perish/destroys)
फलम्the merit/result
फलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
भ्रश्येत्would fall away / perish
भ्रश्येत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभ्रंश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
फलात्from the fruit/merit
फलात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे ‘therefore’
प्रदाताthe donor
प्रदाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्र-दा-तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
बालिशःfoolish
बालिशः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootबालिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘प्रदाता’)