Shloka 42
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
स्निग्धप्रायाश्च यो दद्यादग्निष्टोमफलं लभेत् / दधिगव्यमसंसृष्टं भक्ष्यान्नानाविधांस्तथा
Transliteration
snigdhaprāyāśca yo dadyādagniṣṭomaphalaṃ labhet / dadhigavyamasaṃsṛṣṭaṃ bhakṣyānnānāvidhāṃstathā
Translation
जो तूपादी स्निग्ध पदार्थ अधिक देऊन दान करतो, तो अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळवतो; तसेच दही, गायीच्या दुग्धजन्य शुद्ध पदार्थ व नानाविध भक्ष्य-अन्नही।
Word by Word
स्निग्धप्रायाःmostly rich/unctuous
स्निग्धप्रायाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध-प्राय (प्रातिपदिक; स्निग्ध + प्राय)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय-समास ‘स्निग्धाः प्रायः’ (mostly unctuous)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यःwho (he who)
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? actually 3rd person singular परस्मैपद; एकवचन; ‘should give’
अग्निष्टोमफलम्the fruit of the Agniṣṭoma (sacrifice)
अग्निष्टोमफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्निष्टोम-फल (प्रातिपदिक; अग्निष्टोम + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अग्निष्टोमस्य फलम्)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? 3rd person singular आत्मनेपद; एकवचन; ‘would obtain/should obtain’
दधिगव्यम्curd and milk-products
दधिगव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि-गव्य (प्रातिपदिक; दधि + गव्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (दधि च गव्यं च)
असंसृष्टम्unmixed
असंसृष्टम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-संसृष्ट (प्रातिपदिक; संसृज् धातु-निष्पन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/नकारान्त-निषेध ‘unmixed’
भक्ष्यान्eatables
भक्ष्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
नानाविधान्of many kinds
नानाविधान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना-विध (प्रातिपदिक; नाना + विध)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष (नानाप्रकाराः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारवाचक (adverb) ‘thus/likewise’