Shloka 43
Devanagari script
दत्त्वा न शोचते श्राद्धे वर्षासु च मघासु च / घृतेन भोजयेद्विप्रान्घृतं भूमौ समुत्सृजोत्
Transliteration
dattvā na śocate śrāddhe varṣāsu ca maghāsu ca / ghṛtena bhojayedviprānghṛtaṃ bhūmau samutsṛjot
Translation
श्राद्धात, वर्षाकाळात आणि मघा नक्षत्रकाळी दान केल्याने मनुष्य शोक करत नाही; तुपाने ब्राह्मणांना भोजन घालावे आणि तूप भूमीवर अर्पण/त्याग करावे।
Word by Word
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-भाव (Gerund/absolutive), ‘having given’
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
शोचतेgrieves
शोचते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष? 3rd person singular आत्मनेपद; एकवचन; ‘grieves’
श्राद्धेin/at the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
वर्षासुin the rainy season(s)
वर्षासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; कालाधिकरण (time-locative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मघासुduring Maghā (asterism) times
मघासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमघा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; नक्षत्रवाचक; कालाधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
घृतेनwith ghee
घृतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrumental)
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज्/भोजय् (धातु; भुज् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), 3rd person singular परस्मैपद; एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative) ‘should feed’
विप्रान्brahmins
विप्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
समुत्सृजोत्should pour out/offer (by casting)
समुत्सृजोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-सृज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), 3rd person singular परस्मैपद; एकवचन; उपसर्गत्रययुक्त ‘should pour out/offer by casting’