Shloka 7
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
ब्रह्मोवाच महातेजास्तपसा तैस्तु तोषितः / प्रीतो ऽस्मि तपसानेन कं कामं करवाणि वः
Transliteration
brahmovāca mahātejāstapasā taistu toṣitaḥ / prīto 'smi tapasānena kaṃ kāmaṃ karavāṇi vaḥ
Translation
ब्रह्मा म्हणाले—“तुमच्या तपाने मी, महातेजस्वी, संतुष्ट झालो आहे; या तपाने मी प्रसन्न आहे—तुमची कोणती इच्छा पूर्ण करू?”
Word by Word
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
कर्ता (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular perfect; परस्मैपद
महातेजाःthe great-lustrous one
महातेजाः:
सम्बोधन/विशेष्य (Appositional subject)
TypeNoun
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महत् तेजः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; epithet of Brahmā
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular
तैःby them
तैः:
कर्तृ (Agent in passive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — Instrumental plural
तुindeed/and
तु:
वाक्योपपत्ति (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय — particle
तोषितःsatisfied
तोषितः:
विशेषण (of ब्रह्म/महातेजाः)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; ‘pleased/satisfied’
प्रीतःpleased
प्रीतः:
विशेषण (of speaker)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष, एकवचन — 1st person singular
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular
अनेनby this
अनेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular
कम्what/which
कम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular interrogative
कामम्wish
कामम्:
कर्म (Object apposition)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
करवाणिmay I do/fulfil
करवाणि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), उत्तमपुरुष, एकवचन — 1st person singular; परस्मैपद
वःfor you (all)
वः:
सम्प्रदान (Dative/beneficiary)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी बहुवचन-रूप (Genitive/Dative plural enclitic) — ‘of you/for you’ (context: for you)