Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — Vasiṣṭha on Sāṃkhya: Vidyā–Avidyā, the Twenty-Fifth Principle, and the Akṣara–Kṣara Distinction, Shloka 6

अहंकारस् तु भूतानां पञ्चानां नात्र संशयः अहंकारस् तथा विद्या बुद्धिर् विद्या नरेश्वर //

षष्ठ श्लोक—येथे ‘६’ ने सूचित केलेले वचन धर्मार्थ प्रकट करते।

ahaṃkāraḥego-principle
ahaṃkāraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootahaṃkāra (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
tubut, indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे (contrast/emphasis)
bhūtānāmof the elements
bhūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
pañcānāmof the five
pañcānām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpañca (संख्या/प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), संख्याविशेषण (numeral adjective)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
atrahere, in this matter
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
ahaṃkāraḥego-principle
ahaṃkāraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootahaṃkāra (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (manner adverb)
vidyāknowledge
vidyā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
buddhiḥintellect
buddhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
vidyāknowledge
vidyā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
nara-īśvaraO lord of men
nara-īśvara:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
Vasiṣṭha addressing the king (nareśvara).