Brahma Purana — The Naimittika and Prākṛta Dissolutions: Cosmic Absorption into Viṣṇu, Shloka 3
Devanagari script
सर्वभूतमयो ऽचिन्त्यो भगवान् भूतभावनः अनादिर् आदिर् विश्वस्य पीत्वा वायुम् अशेषतः //
Translation
येथे तृतीय श्लोकात धर्म व पवित्र आचरण यांचा उपदेश केला आहे।
Word by Word
सर्व-भूत-मयःconsisting of/pervading all beings
सर्व-भूत-मयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘सर्वैः भूतैः मयः/व्याप्तः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भगवान् इति विशेषणम्
अचिन्त्यःinconceivable
अचिन्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भूत-भावनःnurturer/creator of beings
भूत-भावनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + भावन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘भूतानां भावनः’ = creator/nurturer); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनादिःbeginningless
अनादिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
आदिःorigin/first cause
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विश्वस्यof the universe
विश्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having drunk)
वायुम्the wind
वायुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अशेषतःcompletely/without remainder
अशेषतः:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner-adverb)
Speaker
Vyāsa continuing the pralaya account