Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 34
Devanagari script
अजरामरणं प्राप्तम् अणिमादिगुणैर् युतम् राज्यं लङ्काधिपत्यं च भोगान् भुङ्क्ते यथेप्सितान् //
Translation
येथे श्लोकाचा मूळ संस्कृत पाठ दिलेला नाही; फक्त “३४” ही संख्या आहे. कृपया श्लोक पाठवा, मग शास्त्रीय अनुवाद देऊ.
Word by Word
अजरामरणम्non-aging and non-death (immortality)
अजरामरणम्:
Karma (कर्म/object; thing obtained)
TypeNoun
Rootअ + जरा (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वपद + द्वन्द्व-समास (जरा+मरण); द्वितीया (2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Accusative singular neuter
प्राप्तम्attained
प्राप्तम्:
Karma (कर्म; result state)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); द्वितीया/प्रथमा एकवचन नपुंसकलिङ्ग — ‘obtained/attained’ (agreeing with implied फलम्/अजरामरणम्)
अणिमादिगुणैःwith qualities like aṇimā etc.
अणिमादिगुणैः:
Karana (करण/means-accompaniment)
TypeNoun
Rootअणिमा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अणिमा-आदि-गुण); तृतीया (3rd), बहुवचन; पुंलिङ्ग — Instrumental plural masculine
युतम्endowed (with)
युतम्:
Visheshana (विशेषण/predicative)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘endowed/connected’; द्वितीया/प्रथमा एकवचन नपुंसकलिङ्ग (agreeing with प्राप्तम्/अजरामरणम्)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Accusative singular neuter
लङ्काधिपत्यम्lordship over Laṅkā
लङ्काधिपत्यम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक) + अधिपत्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (लङ्कायाः अधिपत्यम्); द्वितीया (2nd), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग — Accusative singular neuter
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
भोगान्enjoyments
भोगान्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), बहुवचन; पुंलिङ्ग — Accusative plural masculine
भुङ्क्तेenjoys
भुङ्क्ते:
Kriya (क्रिया/main verb)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद — ‘he enjoys’
यथाas
यथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘as/according to’)
ईप्सितान्desired/wished-for
ईप्सितान्:
Visheshana (विशेषण/modifier of भोगान्)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; from √आप्/ईप्स् desiderative sense)
Formद्वितीया (2nd), बहुवचन; पुंलिङ्ग — Accusative plural masculine (agreeing with भोगान्)
Speaker
Narrator states the boons/results accruing to Vibhīṣaṇa.