Brahma Purana — Sāṃkhya–Yoga on the Great Self: Sense-Control, Inner Vision, and Liberation, Shloka 69
Devanagari script
अजं पुराणम् अजरं सनातनं यम् इन्द्रियातिगम् अगोचरं द्विजाः अवेक्ष्य चेमां परमेष्ठिसाम्यतां प्रयान्त्य् अनावृत्तिगतिं मनीषिणः
Translation
हे पुराणोक्त पवित्र वचन परम धर्म व मोक्ष देणारे आहे। श्रद्धेने वाचणारा व ऐकणारा याचे पुण्य नित्य वाढते.
Word by Word
ajamunborn
ajam:
Karma (कर्म/यम् इति)
TypeAdjective
Rootaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (ब्रह्मणः)
purāṇamancient
purāṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ajaramageless
ajaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootajara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
sanātanameternal
sanātanam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
yamwhom/which
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
indriya-atigambeyond the senses
indriya-atigam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootindriya + atiga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (इन्द्रियाणि अतिक्रामति इति)
agocaramnot an object of perception
agocaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-gocara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-प्रत्यय (not within range)
dvijāḥtwice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
avekṣyahaving beheld/considered
avekṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootava√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
imāmthis
imām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
parameṣṭhi-sāmyatāmequality with Parameṣṭhin (Brahmā)
parameṣṭhi-sāmyatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin + sāmyatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (परमेṣ्ठिना सह/तुल्यं साम्यत्वम्)
prayāntiattain/go to
prayānti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
anāvṛtti-gatimthe non-returning state
anāvṛtti-gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootan-āvṛtti + gati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (अनावृत्तिः यस्याः सा गतिः)
manīṣiṇaḥthe wise
manīṣiṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanīṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
Speaker
Continuation of instruction addressed to ‘dvijāḥ’ (twice-born); speaker not explicitly named in this verse segment.