Brahma Purana — On Varna Mobility Through Conduct, Karma, and Food-Ethics, Shloka 39
Devanagari script
शेषाशी विजिताहारो निष्कामो निरहंवदः अग्निहोत्रम् उपासीनो जुह्वानश् च यथाविधि //
Translation
येथे फक्त ‘३९’ अशी श्लोकसंख्या दिली आहे; मूळ श्लोक नसल्याने अचूक अनुवाद शक्य नाही।
Word by Word
śeṣa-āśīone who eats only what remains
śeṣa-āśī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक) + āśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शेषं अश्नाति इति)
vijita-āhāraḥone who has controlled his diet
vijita-āhāraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvijita (जि धातु, क्त/कृदन्त-आधारित) + āhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (विजितः आहारः यस्य)
niṣ-kāmaḥdesireless
niṣ-kāmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnis (उपसर्ग) + kāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुषः (कामरहितः)
nir-ahaṃ-vadaḥfree from egoistic talk
nir-ahaṃ-vadaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootnis (उपसर्ग) + ahaṃ (अहम्-प्रातिपदिक) + vada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्/उपसर्गार्थ-तत्पुरुषः (अहंकारवचनरहितः)
agni-hotramthe Agnihotra rite
agni-hotram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक) + hotra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (अग्नौ होतव्यं कर्म)
upāsīnaḥattending upon; worshipping
upāsīnaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootupa-√ās (आस् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः: ‘उपासितवान्/उपासमानः’ (engaged in worship/attendance)
juhvānaḥoffering into the fire
juhvānaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Roothu (हु धातु)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present middle participle/शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आत्मनेपद-प्रयोगः
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
yathā-vidhiaccording to the prescribed rule
yathā-vidhi:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम् (according to rule)
Speaker
Not specified in the provided excerpt