Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 22
Devanagari script
ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //
Translation
येथे ‘२२’ अशी श्लोकसंख्या नमूद आहे; मूळ पाठ नसल्याने अनुवाद शक्य नाही।
Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता; speaker tag)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; अपादान/क्रमार्थे (then; thereafter)
तेनby that; by him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
अपमानेनby the insult
अपमानेन:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootअपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
सतीSatī
सती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दुःखात्from sorrow; due to grief
दुःखात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (from/through sorrow)
अमरषिताunable to endure; intolerant
अमरषिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमरषित (प्रातिपदिक; मृष् धातोः क्त, नञ्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying सती)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
वचनम्words; speech
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नमस्कृत्यhaving bowed/saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल/preceding action)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-कृदन्त (gerund/absolutive); ‘having saluted’
स्वयंभुवेto Svayaṃbhū (Brahmā)
स्वयंभुवे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootस्वयंभू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
Speaker
Brahmā (narrating); Satī bows to Brahmā