Sutra 43
Devanagari script
आत्मसम्पन्नं सैनापत्ये यौवराज्ये वा स्थापयेत् ॥ कZ_०१.१७.४३ ॥
Transliteration
ātmasampannaṃ saināpatye yauvarājye vā sthāpayet
Translation
जो स्वतःगुणसंपन्न/योग्य (आत्मसम्पन्न) असेल, त्याला सेनापतीपदी किंवा युवराजपदी नेमावे।
Word by Word
आत्मसम्पन्नम्one endowed with personal qualities/competence
आत्मसम्पन्नम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootआत्मन् + सम्पद्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (कर्मपदम्)
सैनापत्येin/for the office of commander-in-chief
सैनापत्ये:
TypeNoun
Rootसैनापत्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; अधिकरणम् (पदस्थापनस्य क्षेत्रे)
यौवराज्येin/for the office of crown prince
यौवराज्ये:
TypeNoun
Rootयौवराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; अधिकरणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (either/or)
स्थापयेत्should appoint/should install
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रत्ययान्तः (causative)
Entities Mentioned
C
commander-in-chief (senāpati)C
crown prince (yuvarāja)FAQs
Internal capacity—discipline, competence, and character—because these roles control coercive power (army) and future sovereignty.