Sutra 10
Devanagari script
कुमारो हि विक्रमभयान्मां पितावरुणद्धि इति ज्ञात्वा तमेवाङ्के कुर्यात् ॥ कZ_०१.१७.१० ॥
Transliteration
kumāro hi vikramabhayān māṃ pitā varuṇaddhi iti jñātvā tam evāṅke kuryāt
Translation
कुमाराला ‘माझ्या पराक्रमाच्या भीतीने वडील मला आवरतात’ असे कळल्यावर तो तोच रोष उराशी धरून ठेवेल (म्हणजे मनात पोसत राहील).
Word by Word
कुमारःthe prince
कुमारः:
TypeNoun
Rootकुमार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (हेतु/निश्चयार्थ)
विक्रमभयात्from fear of (his) prowess/valour
विक्रमभयात्:
TypeNoun
Rootविक्रम-भय
Formनपुंसकलिङ्ग (भय), पञ्चमी-एकवचन; ‘विक्रमस्य भयम्’ → ‘विक्रमभय’
माम्me
माम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formप्रथमपुरुष-उत्तम, द्वितीया-एकवचन
पिता(my) father
पिता:
TypeNoun
Rootपितृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
अवरुणद्धिis restraining / confining
अवरुणद्धि:
TypeVerb
Rootरुध् (रुणद्धि)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष-एकवचन; उपसर्ग: अव-; धातु: रुध् ‘रोकने/बाँधने’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formवाक्य-समाप्ति/उद्धरणचिह्न
ज्ञात्वाhaving understood/known
ज्ञात्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootज्ञा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
एवalone / indeed
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारण (emphasis)
अङ्केon the lap / in close embrace (i.e., close to oneself)
अङ्के:
TypeNoun
Rootअङ्क
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन
कुर्यात्should place/keep / should do
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष-एकवचन
Entities Mentioned
K
kumāraP
pitā (king)FAQs
Overtly restraining a capable heir can create a durable grievance narrative (“father fears me”), increasing future rebellion risk.