Sutra 8
यदि वा मन्येत शैलवननदीदुर्गमटवीव्यवहितं छिन्नधान्यपुरुषवीवधासारमयवसेन्धनोदकमविज्ञातं प्रकृष्टमन्यभावदेशीयं वा सैन्यव्यायामानामलब्धभौमं वा देशं परो यास्यति विपरीतमहमित्येतस्मिन्विशेषे परिपणितदेशं संधिमुपेयात् ॥ कZ_०७.६.०८ ॥
yadi vā manyeta śailavananadīdurgamaṭavīvyavahitaṃ chinnadhānyapuruṣavīvadhāsāramayavasendhanodakam avijñātaṃ prakṛṣṭam anyabhāvadeśīyaṃ vā sainyavyāyāmānām alabdhabhaumaṃ vā deśaṃ paro yāsyati viparītam aham ity etasmin viśeṣe paripaṇitadeśaṃ saṃdhim upeyāt
किंवा जर त्याला असे वाटले की दुसरा पक्ष पर्वत, वन, नदी, दुर्ग व अटवी यांनी अडथळलेला; जिथे धान्य व मनुष्यबळाचा पुरवठा तुटलेला; जिथे चारा, इंधन व पाणी कमी; जो अपरिचित, अत्यंत कठीण किंवा भिन्न स्वभावाचा; किंवा सैन्याच्या व्यायामासाठी अनुपयुक्त भूमी असलेला देश गाठेल—आणि तो स्वतः याच्या उलट (अधिक अनुकूल) देशात जाईल—तर या विशेष लाभाच्या आधारावर देश-परिपणित संधी करावी।
FAQs
Use a ‘division of theaters’ treaty to shift the harsher terrain and supply constraints onto the partner, while securing the favorable theater for oneself.
Because campaign viability depends on logistics; controlling or avoiding scarcity is as decisive as battlefield strength.