Sutra 6
Devanagari script
मण्डलं वा प्रोत्साहयेत् अतिप्रवृद्धोऽयं मध्यमः सर्वेषां नो विनाशायाभ्युत्थितः सम्भूयास्य यात्रां विहनाम इति ॥ कZ_०७.१८.०६ ॥
Transliteration
maṇḍalaṃ vā protsāhayet atipravṛddho 'yaṃ madhyamaḥ sarveṣāṃ no vināśāyābhyutthitaḥ sambhūyāsya yātrāṃ vihanāma iti
Translation
किंवा तो राजमंडळाला प्रोत्साहित करावे: ‘हा मध्यम अतिशय वाढला आहे; तो आपणा सर्वांच्या विनाशासाठी उठला आहे—चला आपण एकत्र येऊन त्याची मोहीम/यात्रा अडवू.’
Word by Word
मण्डलम्the (circle of states / political mandala)
मण्डलम्:
TypeNoun
Rootमण्डल
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
प्रोत्साहयेत्should encourage / should urge on
प्रोत्साहयेत्:
TypeVerb
Rootउत्साहय् (प्र-उत्साहय्)
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘to encourage/urge on’ with उपसर्ग प्र-
अतिप्रवृद्धःexcessively grown / too powerful
अतिप्रवृद्धः:
TypeAdjective
Rootअतिप्रवृद्ध
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘overgrown/too powerful’
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
मध्यमःthe madhyama (middle king)
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
सर्वेषाम्of all (of us / of all [kings])
सर्वेषाम्:
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formपुं/नपुंसक, बहुवचन, षष्ठी
नःour / of us
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formषष्ठी बहुवचन (enclitic)
विनाशायfor destruction / for ruin
विनाशाय:
TypeNoun
Rootविनाश
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, चतुर्थी (प्रयोजन/अर्थे)
अभ्युत्थितःhas risen up / has set out (against us)
अभ्युत्थितः:
TypeParticiple
Rootअभि-उत्-स्था (अभ्युत्थित)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘having risen up/started’
सम्भूयhaving united / together
सम्भूय:
TypeGerund
Rootसम्-भू
Formक्त्वान्त अव्यय; ‘having come together/after uniting’
अस्यof him / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी
यात्राम्expedition / march
यात्राम्:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
विहनामःwe obstruct / we thwart
विहनामः:
TypeVerb
Rootवि-हन्
Formलट्, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन; ‘we strike down/obstruct’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक अव्यय
Entities Mentioned
M
maṇḍala (circle of states)M
madhyama (middle king)FAQs
A shared-threat narrative: portray the Madhyama’s rise as universally dangerous, thereby lowering coordination costs and motivating joint obstruction.