Sutra 5
Devanagari script
मद्यमश्चेद्विजिगीषोर्मित्रं मित्रभावि लिप्सेत मित्रस्यात्मनश्च मित्राण्युत्थाप्य मध्यमाच्च मित्राणि भेदयित्वा मित्रं त्रायेत ॥ कZ_०७.१८.०५ ॥
Transliteration
madyamaś ced vijigīṣor mitraṃ mitrabhāvi lipseta mitrasya ātmanas ca mitrāṇy utthāpya madhyamāc ca mitrāṇi bhedayitvā mitraṃ trāyeta
Translation
मध्यम राजा विजिगीषूचा होऊ घातलेला मित्र जिंकू इच्छित असेल, तर त्याने प्रथम त्या मित्राचे व स्वतःचे मित्र उभे करावेत; नंतर मध्यमाचे मित्र फोडून, त्या मित्राचे संरक्षण करावे।
Word by Word
मध्यमःthe middle king (mediating/intermediate power)
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formनिपात; शर्तार्थक (if)
विजिगीषोःof the would-be conqueror
विजिगीषोः:
TypeNoun
Rootविजिगीषु
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
मित्रम्an ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
मित्रभाविa prospective ally (one inclined to become a friend)
मित्रभावि:
TypeAdjective
Rootमित्रभाविन्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘मित्रभाविन्’ = मित्रभावं गच्छति/भवति इति
लिप्सेतshould seek to obtain
लिप्सेत:
TypeVerb
Rootलिप्स् (लभ्-देशिदेरिवेटिव्; desiderative)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; desiderative sense ‘to wish to obtain’
मित्रस्यof the ally
मित्रस्य:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypePronoun (reflexive noun)
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
मित्राणिallies
मित्राणि:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
उत्थाप्यhaving roused / having mobilized
उत्थाप्य:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootउत्-स्था
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘having raised/roused/activated’
मध्यमात्from the middle king
मध्यमात्:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-एकवचन (अपादान)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
मित्राणिallies
मित्राणि:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
भेदयित्वाhaving divided / having caused dissension among
भेदयित्वा:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootभिद् (णिच्)
Formक्त्वान्त (त्वा) अव्यय; causative sense ‘having caused to split/separate’
मित्रम्the ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
त्रायेतshould protect / should rescue
त्रायेत:
TypeVerb
Rootत्रा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
M
madhyama (middle king)V
vijigīṣu (aspiring conqueror)M
mitra (ally)M
mitrāṇi (allies/partners)FAQs
Acquire a target ally by mobilizing one’s network, then fragmenting the opponent’s alliance structure, and finally presenting oneself as the protector of the target.