Sutra 4
Devanagari script
विपुलारम्भो ह्यमित्रमुच्छिद्य पार्ष्णिग्राहमुच्छिन्द्यात् नाल्पारम्भः सक्तचक्रः ॥ कZ_०७.१३.०४ ॥
Transliteration
vipulārambho hy amitrām ucchidya pārṣṇigrāham ucchindyāt nālpārambhaḥ saktacakraḥ
Translation
विपुल आरंभ (मोठ्या प्रमाणातील तयारी) केलेल्याने प्रथम शत्रू राजाला उच्छेदून मग पार्ष्णिग्राहकाला उच्छेदावे; अल्प आरंभ करणारा सक्तचक्रासारखा (अडकलेल्या चाकासारखा) असतो।
Word by Word
विपुलारम्भःa large-scale undertaking (great mobilization)
विपुलारम्भः:
TypeNoun
Rootआरम्भ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषण-विशेष्यभावः (विपुलः + आरम्भः)
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; हेत्वर्थे/समर्थने
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; कर्मपदम्
उच्छिद्यhaving destroyed; after eliminating
उच्छिद्य:
TypeVerb
Rootउत्-छिद्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘उत्-छिद्’ धातोः; अर्थः—उच्छेदं कृत्वा/समूलं नाशयित्वा
पार्ष्णिग्राहम्the rear-enemy (one who attacks from behind)
पार्ष्णिग्राहम्:
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-एकवचनम्; कर्मपदम्; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषः (पार्ष्णि + ग्राह)
उच्छिन्द्यात्should eliminate; should cut off
उच्छिन्द्यात्:
TypeVerb
Rootउत्-छिद्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘उत्-छिद्’—उच्छेदं कुर्यात्
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
अल्पारम्भःa small undertaking (limited mobilization)
अल्पारम्भः:
TypeNoun
Rootआरम्भ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषण-विशेष्यभावः (अल्पः + आरम्भः)
सक्तचक्रःone whose wheel is stuck (i.e., becomes stalled/immobilized)
सक्तचक्रः:
TypeNoun
Rootचक्र
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; बहुव्रीहिः—यस्मिन् (वा यस्य) चक्रं सक्तम्; ‘सक्त’ (√सञ्ज्/सज्, क्त) + ‘चक्र’
Entities Mentioned
A
amitraP
pārṣṇigrāhaFAQs
Without adequate resources and logistics, policy becomes immobile: the state cannot sustain simultaneous offensive and rear-security tasks.