Sutra 12
Devanagari script
योजनमधमा अध्यर्धं मध्यमा द्वियोजनमुत्तमा सम्भाव्या वा गतिः ॥ कZ_१०.२.१२ ॥
Transliteration
yojanam adhamā adhyardhaṃ madhyamā dviyojanam uttamā sambhāvyā vā gatiḥ
Translation
कूच करण्याचा अपेक्षित वेग—एक योजन (कमी), दीड योजन (मध्यम) किंवा दोन योजन (उत्तम)—जसा शक्य असेल तसा।
Word by Word
योजनम्a yojana (unit of distance)
योजनम्:
TypeNoun
Rootयोजन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रमाणवाचक)
अधमाthe lowest (rate)
अधमा:
TypeAdjective
Rootअधम
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (गति-शब्दस्य विशेषणम्)
अध्यर्धम्one and a half (yojanas)
अध्यर्धम्:
TypeNoun/Adjective (measure)
Rootअध्यर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘अर्धाधिकम्’ (= 1.5) परिमाणवाचक
मध्यमाthe middle/medium (rate)
मध्यमा:
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (गति-शब्दस्य विशेषणम्)
द्विtwo
द्वि:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formअव्यय/संख्यावाचक-पूर्वपद (समासे प्रयुक्तम्)
योजनम्yojana(s)
योजनम्:
TypeNoun
Rootयोजन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (द्वि-पूर्वकसमासस्य उत्तरपदम्)
उत्तमाthe highest/best (rate)
उत्तमा:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (गति-शब्दस्य विशेषणम्)
सम्भाव्याto be considered/estimated (as possible)
सम्भाव्या:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootसम्-√भू (सम्भव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विधिलिङ्गार्थक-कर्तव्यता/सम्भावना: ‘सम्भाव्य’ = ‘सम्भावनीय/अनुमेय/गणनीय’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
गतिःmovement; rate/distance of travel
गतिः:
TypeNoun
Rootगति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
Y
yojanaFAQs
To standardize planning while allowing commanders to adjust tempo to terrain, supply, fatigue, and threat conditions.