Sutra 4
Devanagari script
नागरिकप्रणिधावग्निप्रतिषेधो व्याख्यातः निशान्तप्रणिधौ राजपरिग्रहे च ॥ कZ_०४.३.०४ ॥
Transliteration
nāgarikapraṇidhāv agnipratiṣedho vyākhyātaḥ niśāntapraṇidhau rājaparigrahe ca
Translation
नगराध्यक्षाच्या व्यवस्था/नियुक्तीअंतर्गत जसा अग्नि-प्रतिषेध (निषेध/नियमन) सांगितला आहे, तसाच तो रात्रिपहर्यांच्या नियुक्तीत आणि राजकीय परिसरोंमध्येही लागू होतो.
Word by Word
नागरिकप्रणिधाthe appointment/placement of city (urban) agents/inspectors
नागरिकप्रणिधा:
TypeNoun
Rootप्र-नि-धा (√धा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘नागरिका’ (नगरसम्बन्धिनी/नगराधिकारिणी) + ‘प्रणिधा’ (नियुक्ता/गुप्तचर-नियुक्तिः)
अग्निप्रतिषेधःprevention of fire (fire-control measures)
अग्निप्रतिषेधः:
TypeNoun
Rootप्रति-षिध् (√षिध्/√सिध् ‘to prevent/forbid’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘अग्नि’ + ‘प्रतिषेध’
व्याख्यातःhas been explained
व्याख्यातः:
TypeVerb (PPP)
Rootवि-आ-ख्या (√ख्या)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः; ‘has been explained’
निशान्तप्रणिधौin the (topic of) night-watch agents / night surveillance arrangements
निशान्तप्रणिधौ:
TypeNoun
Rootप्र-नि-धा (√धा)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; ‘निशान्त’ (रात्र्यन्त/रात्रि-समाप्ति/रात्रि-प्रहर-सम्बन्धी) + ‘प्रणिधा’; अधिकरणे (in the context of)
राजपरिग्रहेin the matter of royal holdings/royal precincts (royal property/establishment)
राजपरिग्रहे:
TypeNoun
Rootपरि-ग्रह् (√ग्रह्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; ‘राज’ + ‘परिग्रह’ (परिग्रहण/अधिग्रह/स्वीकृत-सम्पत्ति/परिसर-ग्रहण)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
N
nāgarika (city superintendent)N
niśānta (night watch)R
rājaparigraha (royal establishments)FAQs
Codification by reference: once a safety regime is defined for one administrative context, it is legally extended to parallel institutions to ensure uniform compliance.