Sutra 10
Devanagari script
सूत्रमूल्यं वानवेतनं क्षौमकौशेयानामध्यर्धगुणं पत्त्रोर्णाकम्बलदुकूलानां द्विगुणम् ॥ कZ_०४.१.१० ॥
Transliteration
sūtramūlyaṃ vānavetanaṃ kṣaumakauśeyānāmadhyardhaguṇaṃ pattrorṇākambaladukūlānāṃ dviguṇam
Translation
विणकामाची मजुरी सूताच्या किमतीवर ठरते. क्षौम (अळशी/लिनन) व कौशेय (रेशीम) यांसाठी ती सूत-मूल्याच्या दीडपट; पत्त्रतंतूचे कापड, लोकरचे कापड/कंबळे व दूकूल (सूक्ष्म कापड) यांसाठी ती सूत-मूल्याच्या दुप्पट असते.
Word by Word
सूत्रमूल्यम्the price of thread (yarn)
सूत्रमूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासः—सूत्रस्य मूल्यम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय (either/or)
अनवेतनम्without wages (excluding labour cost)
अनवेतनम्:
TypeNoun/Adjective
Rootवेतन
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; नञ्-प्रत्ययः—अ-वेतनम्
क्षौमकौशेयानाम्of linen and silk (cloth)
क्षौमकौशेयानाम्:
TypeNoun
Rootक्षौम; कौशेय
Formपुं/नपुंसक (द्रव्यवाचक), बहुवचन, षष्ठी; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व—क्षौम- (linen) तथा कौशेय- (silk)
अध्यर्धगुणम्one and a half times (as a multiplier)
अध्यर्धगुणम्:
TypeNoun/Adjective
Rootगुण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; अध्यर्ध (= 1½) इति परिमाण + गुण
पत्त्रोर्णाकम्बलदुकूलानाम्of pattra-cloth, wool, blankets, and fine cloth
पत्त्रोर्णाकम्बलदुकूलानाम्:
TypeNoun
Rootपत्त्र; ऊर्णा; कम्बल; दुकूल
Formपुं/नपुंसक (द्रव्यवाचक), बहुवचन, षष्ठी; बहुपद-द्वन्द्व—पत्त्र-, ऊर्णा-, कम्बल-, दुकूल- (वस्त्र/उत्पाद-प्रकार)
द्विगुणम्twice (double, as a multiplier)
द्विगुणम्:
TypeNoun/Adjective
Rootगुण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; द्वि- (two) उपसर्गसदृश पूर्वपद + गुण
Entities Mentioned
W
weaversFAQs
It standardizes compensation against input cost and complexity, reducing disputes and limiting scope for hidden markups.