Sutra 22
Devanagari script
यो यद् यदुत्पद्यते तत्तद्भक्षयति स तादात्विकः ॥ कZ_०२.९.२२ ॥
Transliteration
yo yad yad utpadyate tattad bhakṣayati sa tādātvikaḥ
Translation
जे जे उत्पन्न होते, ते ते जो लगेच भोगतो/खातो, तो तादात्विक होय।
Word by Word
यःwho, that person who
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
यत्whatever (thing)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
यत्whatever (again, for emphasis)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
उत्पद्यतेarises, is produced, comes into being
उत्पद्यते:
TypeVerb
Rootउत्√पद्
Formलट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; वर्तमानकाल; कर्मणि/भावे प्रयोग (intransitive ‘arises/is produced’)
तत्that (correlative to ‘whatever’)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
तत्that very (same)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
भक्षयतिeats, consumes, devours
भक्षयति:
TypeVerb
Root√भक्ष्
Formलट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद; सकर्मक
सःhe, that person
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
तादात्विकःan immediate consumer; one who consumes whatever is produced as soon as it arises
तादात्विकः:
TypeAdjective
Rootतादात्विक
Formविशेषण; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘तादात्व’ (तत्क्षण/तत्काल-भाव) + इक (तद्धित)
Entities Mentioned
T
tādātvikaFAQs
The mūlahara attacks the principal/base assets; the tādātvika repeatedly skims ongoing production/receipts.
Frequent reconciliation, surprise checks, segregation of duties, and rapid deposit rules to reduce opportunities for daily skimming.