प्रचारचरित्रसंस्थानान्यनुपलभमानो हि प्रकृतः समुदयमज्ञानेन परिहापयति उत्थानक्लेशासहत्वादालस्येन शब्दादिष्विन्द्रियार्थेषु प्रसक्तः प्रमादेन संक्रोशाधर्मानर्थभीरुभायेन कार्यार्थिष्वनुग्रहबुद्धिः कामेन हिंसाबुद्धिः कोपेन विद्याद्रव्यवल्लभापाश्रयाद्दर्पेण तुलामानतर्कगणितान्तरोपधानाल्लोभेन ॥ कZ_०२.७.१० ॥
pracāracaritrasaṃsthānāny anupalabhamāno hi prakṛtaḥ samudayam ajñānena parihāpayati; utthānakleśāsahatvād ālasyena, śabdādiṣv indriyārtheṣu prasaktaḥ pramādena, saṃkrośādharmānarthabhīrubhāyena, kāryārthiṣv anugrahabuddhiḥ kāmena, hiṃsābuddhiḥ kopena, vidyādravyavallabhāpāśrayād darpeṇa, tulāmānatarkagaṇitāntaropadhānāl lobhena.
जो अधिकारी प्रचार (मैदानी हालचाल), आचरण आणि कार्यस्थिती यांचा शोध लावत नाही, तो अज्ञानामुळे सामूहिक महसुलाची हानी करतो; कर्तव्याला उठण्याचा श्रम सहन न झाल्याने आळशीपणामुळे; शब्द इत्यादी इंद्रियविषयांत आसक्त होऊन प्रमादामुळे; लोकांचा आक्रोश, अधर्म किंवा अनर्थ यांची भीतीमुळे; कामामुळे कार्यार्थी/अर्जदारांवर अनुचित अनुग्रहबुद्धीने; कोपामुळे हिंसाबुद्धीने; विद्या, द्रव्य आणि लाडक्यांच्या आधारावर अवलंबून राहून दर्पामुळे; आणि लोभामुळे तौल-मापात फसवणूक करून तसेच तर्क-हिशेबात लपविलेले फरक ठेवून।
Kauṭilya links revenue loss to predictable behavioral drivers; governance must therefore monitor both processes (movement, status, accounts) and character/temptations that generate fraud.
Manipulation of weights and measures (tulā-māna) and accounting/calculation tricks with concealed discrepancies (gaṇitāntaropadhāna), i.e., quantitative falsification.