तेषु चैतावच्चातुर्वार्ण्यमेतावन्तः कर्षकगोरक्षकवैदेहककारुकर्मकरदासाश्च एतावच्च द्विपदचतुष्पदमिदं चैषु हिरण्यल्विष्टिशुल्कदण्डं समुत्तिष्ठतीति ॥ कZ_०२.३५.०४ ॥
teṣu caitāvac cāturvārṇyam etāvantaḥ karṣakagorakṣakavaidehakakārukarmakaradāsāś ca; etāvac ca dvipadacatuṣpadam; idaṃ ca eṣu hiraṇya-lviṣṭi-śulka-daṇḍaṃ samuttiṣṭhatīti
त्यांत तो नोंद करील—‘एवढे चातुर्वर्ण्याचे; एवढे कर्षक, गोरक्षक, वैदेहक (व्यापारी), कारू (कारागीर), कर्मकर (मजूर) व दास; एवढे द्विपद व चतुष्पद; आणि यांच्यापासून एवढे रोख उत्पन्न, बेगार/सेवा, शुल्क/चुंगी व दंड मिळतो।’
Occupations predict economic activity and compliance risk; tolls reflect trade volume, and fines reflect enforcement—together enabling revenue projection and governance planning.