Sutra 1
Devanagari script
सांग्रामिकमलंकारं चिकित्सकानीकस्थाउपस्थायिकवर्गं चानुतिष्ठेत् ॥ कZ_०२.३१.०१ ॥
Transliteration
sāṃgrāmikam alaṃkāraṃ cikitsakānīkasthāupasthāyikavargaṃ cānutiṣṭhet
Translation
त्याने युद्धसामग्री व साज-सज्जा यांची देखभाल करावी, तसेच वैद्यांचा दल, तुकडी-नियुक्त कर्मचारी आणि परिचारकवर्ग यांनाही सज्ज/स्थापित ठेवावे।
Word by Word
सांग्रामिकम्military (pertaining to warfare/army)
सांग्रामिकम्:
TypeAdjective
Rootसांग्रामिक (सङ्ग्राम + इक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (अलंकारम् इति विशेष्यं)
अलंकारम्equipment/armament; military accoutrement
अलंकारम्:
TypeNoun
Rootअलंकार
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम् (अनुतिष्ठेत् इत्यस्य)
चिकित्सकphysician/surgeon (army doctor)
चिकित्सक:
TypeNoun
Rootचिकित्सक (चिकित्सा + क)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
अनीकस्थone stationed in the army unit/formation
अनीकस्थ:
TypeAdjective/Noun (designation)
Rootअनीकस्थ (अनीक + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘अनीके स्थः’ = सेनाव्यूहे/दलस्थः; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
उपस्थायिकattendant/helper (support staff)
उपस्थायिक:
TypeNoun (designation)
Rootउपस्थायिक (उपस्थायिन्/उपस्था + इक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समासपूर्वपदम् (…वर्गम् इत्यत्र)
वर्गम्group/corps (a category of personnel)
वर्गम्:
TypeNoun
Rootवर्ग
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम् (अनुतिष्ठेत् इत्यस्य); पूर्वपदानि (चिकित्सक-अनीकस्थ-उपस्थायिक) तद्वर्ग-निर्देशकानि
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
अनुतिष्ठेत्should maintain/arrange/ensure (should carry out)
अनुतिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootअनु-स्था
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः ‘स्था’ (१), उपसर्गः ‘अनु’; अर्थः—पालयेत्/आचरितुम् प्रवर्तेत
Entities Mentioned
M
medical staffU
unit staffA
attendantsFAQs
Readiness is institutional, not personal: matériel and human support services are treated as co-equal components of military capability.