Sutra 13
Devanagari script
अन्तरेषु द्विहस्तविष्कम्भं पार्श्वे चतुर्गुणायामं देवपथं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.१३ ॥
Transliteration
antareṣu dvihastaviṣkambhaṃ pārśve caturguṇāyāmaṃ devapathaṃ kārayet
Translation
आतील अंतरांमध्ये तो दोन हात रुंदीचा देवपथ (आतील मार्ग) करावा आणि बाजूंसोबत त्याची लांबी रुंदीच्या मानाने चौपट ठेवावी.
Word by Word
अन्तरेषुin the intermediate spaces / at the intervals
अन्तरेषु:
TypeNoun
Rootअन्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन; (स्थानवाचक) ‘अन्तर’ = अन्तराल/बीच के स्थानों में
द्विहस्तविष्कम्भम्a width of two cubits (two-hasta breadth)
द्विहस्तविष्कम्भम्:
TypeNoun
Rootविष्कम्भ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘द्वि-हस्त’ (दो हाथ) + ‘विष्कम्भ’ (चौड़ाई/विस्तार)
पार्श्वेon the side / at the flank
पार्श्वे:
TypeNoun
Rootपार्श्व
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; ‘पार्श्व’ = बगल/किनारे पर
चतुर्गुणायामम्having a length four times (the measure)
चतुर्गुणायामम्:
TypeNoun
Rootआयाम
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘चतुर्-गुण’ (चार गुना) + ‘आयाम’ (लम्बाई/दीर्घता)
देवपथम्the ‘deva-patha’ (sacred/processional road)
देवपथम्:
TypeNoun
Rootदेवपथ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘देव’ + ‘पथ’ = देवों का पथ/देव-मार्ग
कारयेत्should cause (it) to be made / should have (it) constructed
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विधान); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; णिच् (causative) — ‘करवाए/निर्माण करवाए’
Entities Mentioned
D
devapatha (internal passage)M
measurement: hastaFAQs
Standard widths prevent bottlenecks, enable quick reinforcement, and support predictable patrol and evacuation movement.