Sutra 32
Devanagari script
द्वितीयकालदोग्धुरङ्गुष्ठच्छेदो दण्डः ॥ कZ_०२.२९.३२ ॥
Transliteration
dvitīyakāladogdhuraṅguṣṭhacchedo daṇḍaḥ
Translation
जिथे दिवसातून एकदाच दूध काढण्याचा नियम आहे, तिथे दुसऱ्या वेळी दूध काढणाऱ्यास अंगठा छाटण्याची शिक्षा आहे।
Word by Word
द्वितीयsecond
द्वितीय:
TypeAdjective (Numeral)
Rootद्वि
Formविशेषण; प्रथमा एकवचन (पुं/नपुं) — ‘दण्डः’ इत्यस्य विशेषणम्
कालtime; occasion/term
काल:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समासे पूर्वपदम्
दोग्धुःof the milker
दोग्धुः:
TypeNoun (Agent noun)
Rootदुह्
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; कर्तृवाचक-प्रातिपदिक (दोग्धृ) — ‘दोग्धुः’ = ‘दोग्धा’ (milker) का षष्ठी
अङ्गुष्ठthumb
अङ्गुष्ठ:
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ
Formपुंलिङ्ग; समासे पूर्वपदम्
च्छेदःcutting off; amputation
च्छेदः:
TypeNoun (Action noun)
Rootछिद्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘छेद’ (cutting/amputation)
दण्डः(is) the punishment
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विधेय (predicate)
Entities Mentioned
M
milker (dogdhṛ)FAQs
It creates strong deterrence against practices that reduce long-term productivity or damage animals—treating state/collective livestock wealth as a protected asset.